فرآیند تولید چرخ دنده بر این اساس است هر دو چرخدنده با یک پوش دایره از یک مدول با یکدیگر درگیر شوند. دندانه ها را میتوان به کمک تیغه های چرخ دنده ای (rack cutter) شکل داد. روش های زیادی برای ساخت دندانه های چرخدنده وجود دارد که از این میان میتوان به صفحه تراشی (Gear shaping) ، استفاده از فرز چرخدنده مارپیچی یا حلزونی (Gear hobbing)، استفاده از تیغه های میله ای (Gear Planing) اشاره کرد که در ادامه به بررسی آنها خواهیم پرداخت:

تولید چرخدنده با استفاده از فرز چرخدنده مارپیچی (Gear hobbing)

فرز چرخدنده مارپیچی نوعی چرخدنده است که دندانه های آن بصورت مارپیچی ایجاد شده است. چرخش این نوع فرز باعث ایجاد دندانه در چرخدنده در راستای محور آن خواهد شد.هنگامی که دایره گام تیغه و چرخدنده به هم مماس شوند، تیغه و چرخدنده بطور همزمان اندکی می چرخند و از آنجایی که هریک از دندانه های تیغه حکم یک تیغه برش است، تمام دندانه ها پس از یک دور چرخش تیغه برش خواهند خورد. تیغه های چرخدنده ای به گونه ای عمل میکنند که با حرکت رفت و برگشتی در امتداد محور عمودی عملیات براده برداری را تا عمق لازم انجام میدهند.
چرخدنده در جهت محور خود می چرخد و تیغه در جهت محور افقی و ایجاد این زاویه عمود سبب ایجاد دندانه هایی در جهت موازی با محور چرخدنده میشود.استفاده  از فرز چرخدنده مارپیچی یا حلزونی باعث بوجود آمدن پروفیل دندانه ها با دقت بالا میشود.

تولید چرخدنده با استفاده از فرز چرخدنده مارپیچی یا حلزونی

تولید چرخدنده با صفحه تراشی (Gear shaping)
تولید چرخدنده با صفحه تراشی بوسیله دستگاه صفحه تراش صورت می گیرد. در صفحه تراشی نوعی از تیغه فرز پینیون استفاده میشود که روی اسپیندلی با محور عمودی نصب شده بطوریکه محور اسپیندل با محور چرخدنده موازی است. در این روش تیغه فرز با حرکت رفت و برگشتی عملیات براده برداری را تا جایی که دایره های گام بر هم مماس شوند ادامه میدهد. پس از هربار براده برداری دایره گام و تیغه کمی روی هم می غلتند و در پس از غلتش، تیغه به نقطه شروع خود باز میگردد و این عملیات تا پایان برش نهایی دندانه ها ادامه پیدا میکند. این روش از سایش لبه های برش خورده و آسیب به دندانه ها جلوگیری می کند.

تولید چرخدنده با صفحه تراشی (Gear shaping)

چهار نوع از حرکت این نوع فرآیند عبارتست از:

  1. حرکت چرخشی فرز و چرخدنده
  2. حرکت عمودی رفت و برگشتی فرز
  3. حرکت رو به جلوی فرز به سمت چرخدنده
  4. دور شدن فرز از چرخدنده در هنگام ایجاد غلتش.

    تولید چرخدنده با صفحه تراشی در پهار جهت حرکتی

تولید چرخدنده با استفاده از تیغه های میله ای (Gear Planing)

در این روش تیغه ی میله ای با حرکت رفت و برگشتی در جهت نیم رخ چرخدنده حرکت کرده و در مقابل چرخدنده با حرکت در جهت محور خود باعث ایجاد شدن عمق و بوجود آمدن دندانه میشود.
چرخدنده در هنگام حرکت در جهت محور خود حرکت چرخشی نیز دارد و تیغه در جهت طولی حرکت میکند تا در انتها همه دندانه ها روی چرخدنده ایجاد شود.

تولید چرخدنده با استفاده از تیغه های میله ای (Gear Planing)

منابع mechanicalengineeringblog
shigley’s mechanical engineering design 9th