ابزارهای اندازه گیری و گیج های کنترلی به منظور اندازه گیری لقی، عمق، قطر، تختی و… به کار میروند. وجود این ابزارات برای یافتن وضعیت قطعه تولید شده نسبت به نقشه ها بسیار ضروری است. در مطلب زیر به معرفی مهم ترین ابزارهای اندازه گیری در مهندسی می پردازیم.

خط کش و گونیا

یکی از مشهورترین وسایل اندازه گیری هستند که در هر کارگاهی می بایست وجود داشته باشند. این دو به منظور اندازه گیری های سریع و غیردقیق استفاده میشوند و در محل های دم دستی قرار میگیرند. جنس کارگاهی آنها معمولا از استیل ضدزنگ است و در دو نوع متریک و اینچی وجود دارند. دقت این دو ابزار حداکثر 1 میلیمتر است.

 

کولیس

به منظور اندازه گیری پارامترهای کوچک و بسیار دقیق به کار گرفته میشود. کولیس دارای دو فک مجزا برای اندازه گیری ابعاد داخلی و ابعاد خارجی می باشد و در دو نوع دیجیتالی و یا عقربه ای تولید میشود. دقت کولیس ها معمولا تا 0.01 میلیمتر است و مقیاس اینچی و متریک را بصورت همزمان در اختیار قرار میدهد.

 

میکرومتر

بهترین ابزار برای اندازه گیری پارامترهای بسیار دقیق است و بسیار دقیق تر از کولیس عمل میکند. میکرومترها در سایزهای بزرگ و کوچک تولید میشوند که استفاده از آن به نوع قطعه بستگی دارد. مثلا برای اندازه گیری قطر خارجی پیستون موتور از میکرومترهای بزرگ استفاده میشود. همچنین میکرومترها در دو نوع میکرومتر داخل سنج و میکرومتر خارج سنج وجود دارند و دقت آنها در برخی مدل ها تا 0.001 میلیمتر نیز میرسد.

 

 

فیلر گیج

فیلرها مجموعه ای از تسمه های فلزی استیل با ضخامت های مختلف هستند که برای اندازه گیری لقی یا فاصله بین دو سطح بکار میروند. ضخامت هرکدام از تسمه ها روی آن حک شده است.

گیج سوراخ

گیج سوراخ (Bore Gauge) ابزاری برای اندازه گیری قطر هر سوراخ و حفره در هر اندازه است که بصورت عقربه ای ، دیجیتالی و مقیاسی (ابعادی) وجود دارد. این نوع گیج ها تا دقت 0.001 اینچ (0.0025 سانتیمتر) یا 0.0001 اینچ (0.00025 سانتیمتر) کالیبره میشوند.

عمق سنج

عمق سنج ها یا depth gauge همانطور که از نامش مشخص است برای اندازه گیری عمق حفره ها به کار میرود. که بصورت دیجیتالی، عقربه ای و مقیاسی (ابعادی) وجود دارد. این ابزار دارای فکی است که روی لبه حفره و دم آن بر روی کف حفره قرار میگیرد.

گیج سیم

گیج سیم یا wire gauge دارای سوراخ هایی با ابعاد استاندارد است که برای اندازه گیری قطر سیم ها و کابل ها به کار میرود. این ابزار معمولا در کارگاه های الکتریکی وجود دارد و برای اندازه گیری ضخامت کابل ها مورد استفاده قرار میگیرد.

ساعت اندیکاتور

این ابزار برای اندازه گیری لنگی  و انحراف قطعات با مقطع گرد به کار میرود. این ابزار شامل یک ساعت و یکمیله راهنما است که میله روی سطح قطعه بصورت مماسو در حد لمس شدن قرار میگیرد سپس با چرخش قطعه میزان انحراف آن روی ساعت اندازه گیری میشود.